انواع جعبه دنده های اتومات را بصورت اجمالی توضیح دهید و از لحاظ شتاب و قدرت با هم مقایسه کنید؟
اگر بنا باشد تمامی مدل های گیربکس های اتوماتیک را در این پاسخ بگنجانیم از حوصله خارج خواهد بود. به همین دلیل تنها به مقایسه گیربکس های رایج و روز بازار جهانی و کشور می پردازیم.
با این تعریف گیربکس های مورد بررسی نمونه های اتوماتیک معمولی، اتوماتیک استپترونیک و اتوماتیک CVT را بررسی خواهیم کرد. اتوماتیک های معمولی از نوع گاورنری بر اساس فشار روغن گیربکس عمل کرده و کامپیوتر ندارند اما بر خلاف انتظار، عملکرد خوبی از خود نشان می دهند.
اگرچه با این گیربکس ها نیز می توان تا حدودی بر مکانیزم تعویض دنده کنترل داشت اما این کنترل در اختیار راننده بوده و به هیچ وجه هوشمندانه انجام نمی شود. نمونه های استپترونیک در حقیقت همان نمونه های معمولی اما هوشمند هستند که با تجهیز به کامپیوتر گیربکس (TCU) عملکردی هماهنگ شده با پیشرانه و حالت رانندگی دارند و در واکنش، نسبت به نمونه های گاورنری، دقیق تر و بهینه تر هستند.
همچنین به دلیل کنترل کامپیوتری، ویژگی تعیین دنده بصورت دستی (حالت استپترونیک) نیز به آنها افزوده شده است که تحت کنترل و نظارت کامپیوتر گیربکس انجام می شود.
نمونه های CVT به جای داشتن مجموعه دنده های خورشیدی همچون نمونه های اتوماتیک گاورنری و استپترونیک، از دو پولی متحرک و یک زنجیر بهره می برند که بر اساس نوع طراحی و عملکرد می توانند ضرایب مختلف هزاران هزار دنده، از سنگین به سبک را شبیهسازی کنند.
تمامی این گیربکس ها وابسته به نوع طراحی و ساخت دارای نمونه های خوب و بد هستند اما در صورتی که همگی آنها را از برترین نوع در نظر بگیریم باید بگوییم که نمونه های CVT به دلیل ضعف ذاتی در ساختار خود و همچنین، عدم توان انتقال گشتاور بیشتر از حد مشخص، دوام پایین تری دارند و در خودروهای قدرتمند بکار نمی روند و همچنین، برای عملکرد اسپرتی طراحی نشده اند و از این رو، در شتابگیری سریع عملکرد متناسبی ندارند چراکه کاربرد آنها بصورت روزمره تعریف شده است.
اما در میان دو نمونه گاورنری و استپ ترونیک با وضعیت کاملا مشابه، باید نمونه های گاورنری را در شتاب گیری برتر دانست چراکه این گیربکس ها وابسته به میزان فشار روغن واکنش نشان می دهند و تا زمانی که دور پیشرانه بالا برود، اقدام به تعویض دنده نمی کنند.
اگر چه این ویژگی موجب افزایش فشار ناخواسته راننده بر پیشرانه می شود اما در امر شتابگیری موجب پیشی گرفتن گاورنری بر نمونه های TCU دار می شود چون گیربکس های دارای کامپیوتر، علیرقم میل راننده و به دلیل کاهش فشار وارد بر پیشرانه و مجموعه فنی، به محض رسیدن به محدوده قرمز دور پیشرانه و با درنظر داشتن سایر فاکتور ها، به سرعت اقدام به سبک کردن دنده می کند که این کار، زمان شتابگیری را کمی افزایش میدهد.