مبدل گشتاور در گیربکس اتوماتیک
مبدل گشتاور در گیربکس اتوماتیک چه کاری در گیربکس انجام می دهد؟
برای توضیح عملکرد مبدل گشتاور بهتر است ابتدا یک بار کارکرد سیستم انتقال قدرت را در خودرو های مجهز به گیربکس دستی مرور کنیم. توان موتور از طریق میل لنگ به کلاچ خودرو میرسد و در ادامه به گیربکس و سپس چرخ ها منتقل می شود. اساس کار موتور درونسوز بر حرکت پیوسته استوار است به این معنی که این موتور نمیتواند بهطور کامل از حرکت باز ایستد چراکه در این حالت عملا موتور خاموش شده است و روشن کردن آن نیاز به صرف انرژی دارد.
اکنون وضعیتی را در نظر بگیرد که موتور خودرو در حال کار است اما خودرو به هر دلیل توقف کرده؛ در این حالت سرعت دوران چرخ ها و سرعت دوران موتور یکسان نیست و به همین دلیل نباید رابطه مستقیمی میان آنها وجود داشته باشد. در خودروهایی با گیربکس دستی، وظیفه قطع این ارتباط بر عهده دیسک و صفحه کلاچ است. در حالت عادی دیسک و صفحه به هم متصل اند اما به دلیل خلاص بودن گیربکس، نیرو تنها وارد گیربکس می شود اما از آن خارج نمی شود.
اگر یکی از دنده ها در گیربکس درگیر باشد، برای قطع این ارتباط، باید کلاچ آزاد شود به این معنی که ارتباط میان موتور و گیربکس را قطع کند و این عمل با فشردن پدال کلاچ توسط راننده کنترل می شود. در خودروهای دنده اتوماتیک، وظیفه کلاچ با سیستمی به نام مبدل گشتاور جایگزین شده است. مبدل گشتار بهگونهای طراحی شده که می تواند نیروی موتور را انتقال دهد اما این انتقال نیرو به صورت کاملا مستقیم نیست به این معنی که در صورت عدم هماهنگی دور چرخ ها و موتور، این سیستم می تواند مانع از خاموش شدن موتور خودرو شود.
برای تصور عمومی از مبدل گشتاور می توانید دو پنکه را در مقابل هم در نظر بگیرید. وقتی یک از این پنکه ها روشن باشد، جریان باد حاصل از حرکت آن، پنکه دیگر را نیز به گردش در می آورد. مبدل گشتاور هم عملکردی مشابه دارد با این تفاوت که توربین های آن ابعادی کوچک و تعداد پره های زیاد و دور بالایی دارد و در فضای بین آنها به جای هوا از سیال روغن استفاده می شود.
به این ترتیب با چرخیدن یکی از آنها (که به موتور متصل است) دیگری هم (که به گیربکس متصل است) به چرخش در می آید اما اگر جلوی چرخش پروانه دوم گرفته شود (مانند وضعیت که خودرو متوقف شده) در کار پروانه اول اختلالی ایجاد نمی شود و پروانه اول می تواند همچنان به گردش خود ادامه دهد. البته این توضیحات بیش از حد ساده سازی شده است اما اساس کارکرد مبدل گشتاور به همین شکل است.
