زیرمجموعهی لوکس مرسدس بنز که امروزه خودروهای این برند آلمانی را با امکانات تجملی ارائه میکند؛ بیش از ۱۱۰ سال قدمت دارد. در این مطلب، داستان برند میباخ را شرح میدهیم و محصولات مهمش را معرفی میکنیم.
حتی امروزه هم برای علاقهمندان خودروهای لوکس و گرانقیمت، برندهای متنوع و پرتعداد در بازار جهانی وجود ندارند. این واقعیت دلایل مختلفی دارد: از یک سو، مشتریهای خاص برای مدلهای چندصد هزار دلاری، بسیار کمتر از محصولات معمول هستند و از سوی دیگر، پیچیدگی در روند ساخت خودروهای لوکس، تولید آنها را سخت و پرهزینه میکند. درمجموع، بهسادگی میتوان فهمید تولید مدلهایی در کلاس محصولات رولزرویس یا میباخ، علاوهبر نیاز به سرمایهگذاری هنگفت و فناوری پیشرفته، با خطر اقتصادی و مشکل جذب مشتری روبهرو است.
ازنظر سودآوری تجاری، آمار فروش و محبوبیت در سطح جهانی، تفاوت محسوسی بین برندهای آلمانی و انگلیسی وجود دارد. تقریبا تمامی خودروسازان بریتانیا سهامداران عمدهای از خارج انگلستان دارند و توسط آنها از ورشکستگی نجات یافتهاند. این درحالی است که برندهای آلمانی نهتنها غولهای جهان شناخته میشوند؛ بلکه مالک اصلی بسیاری از کارخانههای خودروسازی انگلیسی هستند. در سمت دیگر ماجرا، محبوبترین برندهای کلاس سوپرلوکس دنیا خارج از آلمان فعالیت میکنند و مثل رولزرویس و بنتلی اصالت بریتانیایی دارند.
امروزه، مهمترین سهامداران رولزورریس و بنتلی بهترتیب بیامو و فولکسواگن آلمان هستند؛ اما همچنان جای خالی برند اصیل آلمانی دیگری در کلاس سوپرلوکس احساس میشود. این حقیقت شاید مهمترین دلیل فعالیت میباخ با مدیریت مرسدس بنز باشد تا علاوهبر کسب سود اقتصادی، برند قدیمی و کاملا آلمانی را احیا کند.
شرکت خودروسازی میباخ (میباک با تلفظ انگلیسی و مایباخ با تلفظ آلمانی) را ویلهلم میباخ و پسر او در سال ۱۹۰۹ تأسیس کردند. ویلهلم در سال ۱۸۴۶ در آلمان متولد شد؛ اما به فرانسه رفت و تحصیلات دانشگاهی خود را در رشتهی طراحی صنعتی بهپایان برد. اوایل قرن نوزدهم، فرانسه بهترین مکان تربیت مهندس در جهان شناخته میشد. ویلهم میباخ علاوهبر طراحی صنعتی در رشتههای ریاضیات و فیزیک تحصیل کرد. او در ۱۹ سالگی، به شرکت ساخت پیشرانههای بخار پیوست و دستیار گوتلیب دایملر شد. با همکاری دایملر و میباخ، اولین پیشرانهی درونسوز و بنزینی جهان در سال ۱۸۸۳ تولید شد. با تشویق میباخ و علاقهی او به ساخت خودرو، آنها در سال ۱۸۹۰، شرکت دایملر موتوزن گیزلشاف (DMG) را تأسیس و اولین محصولشان بهعنوان خودرویی بنزینی را در سال ۱۸۹۲ عرضه کردند. با مرگ دایملر در سال ۱۹۰۰، همکاری میباخ با خودروسازی دایملر کمرنگ شد و در سال ۱۹۰۷، به استعفا از شرکت انجامید.
در سال ۱۹۰۰، میباخ وارد همکاری با زیپلین، شرکت مشهور سازندهی کشتیهای هوایی شد. پیشرانهی ۱۵۰ اسببخار میباخ روی زیپلین LZ1 عملکرد بسیار قدرتمندی داشت. تا پایان جنگ جهانی اول در سال ۱۹۱۸، میباخ ۲,۰۰۰ پیشرانه برای انواع زیپلین و هواپیماهای آلمانی ساخت. پس از جنگ، میباخ به تولید پیشرانهی دیزل برای لوکوموتیو روی آورد؛ چراکه هوانوردی و خودروسازی آلمان از رونق افتاده بود و البته، شرکتهای فعال دراینزمینه نیز توانایی ساخت موتورهای درونسوز را داشتند.
افزونبراین، میباخ فعالیت خود در صنایع هوایی و دریایی و نظامی را ادامه داد. همکاری این شرکت با دکتر هنری مریت انگلیسی به تأسیس کارخانهی تولید جعبهدنده و فرمان با نام میباخمریت در انگلستان منجر شد. این شرکت نقشی مهم در تولید اولین تانکهای کروز جهان ایفا کرد که برای ارتش سلطنتی برتانیا خدمت کردند و بعدها در جنگ جهانی دوم، علیه آلمان استفاده شدند.
سال ۱۹۱۹، اولین خودرو میباخ با نام W1 ساخته و پس از دو سال، در نمایشگاه برلین با کد W3 معرفی شد. بین سالهای اتمام جنگهای جهانی اول و شروع جنگ جهانی دوم (۱۹۱۸ تا ۱۹۳۹)، محبوبیت خودروهای میباخ افزایش یافت و مدلهای متنوعی از این برند تولید شدند که درادامه، آنها را معرفی کردهایم. تا سال ۱۹۴۰، خودروهای این برند کمتر از ۲,۰۰۰ دستگاه اعلام شده و با شرکتهای مشهور آلمان در همان زمان مقایسهشدنی نیست.
بهوضوح میتوان دو حرف M در لوگوِ میباخ را تشخیص داد. نام این شرکت در ابتدای تأسیس، Maybach-Motorenbau بود که بر تمرکز این کارخانه صنعتی بر تولید انواع پیشرانهها دلالت میکرد. علاوهبراین هنگام ثبت و آغازبهکار شرکت، فرزند ویلهلم میباخ درکنار پدر حضور داشت. باایناوصاف، استفاده از دو حرف M به همکاری دو نفر از اعضای خانواده میباخ نیز اشاره میکند.
برخلاف باور بسیاری از علاقهمندان، وقوع جنگ جهانی دوم و کاهش تولید خودروهای میباخ، به ورشکستگی این برند منجر نشد؛ چراکه خودروها اساسا مهمترین محصول تجاری میباخ نبودند. بهبیانِبهتر، بدهیهای دولت شکستخوردهی آلمان و تخریب کارخانههای میباخ پس از سقوط این کشور، مسبب نابودی آن شد. در خلال جنگ جهانی دوم، میباخ بهترین سازندهی پیشرانههای دیزل در آلمان بود و تمام توانش دراختیار نازیها قرار گرفت.تانک سنگین تایگر 1 ساخت ارتش آلمان در سال ۱۹۴۲ با وزن ۵۷ تن و مجهز به پیشرانه میباخ
تانکهای نیمهسنگین و بسیار مشهور پنزر (Panzer) سری یک تا چهار و انواع تانکهای سنگین تایگر از پیشرانهی ساخت میباخ، خصوصا مدل HL230 استفاده میکردند. بسیاری از نفربرهای زرهی و ماشینهای نظامی سبک، مثل Sd.Kfz. 251 و Sd.Kfz. 9 نیز به پیشرانههای میباخ مجهز بودند. از دیدگاه تاریخنویسان، نسخههای مختلف از پیشرانهی HL230 مهمترین محصول میباخ در جنگ جهانی دوم محسوب میشوند. این موتور دیزلی ۱۲ سیلندر داشت و حجمش ۲۳ لیتر بود که با آرایش V و زاویهی ۶۰ درجه تولید شد. بیشترین قدرت پیشرانه به ۷۰۰ اسببخار در ۳,۰۰۰ دوربردقیقه میرسید؛ درحالیکه نهایت گشتاور ۱,۸۵۰ نیوتنمتر در ۲,۱۰۰ دوربردقیقه تولید میکرد.
پیشرانههای HL230 میباخ به سیستم خنککنندهی آب مجهز بودند و تقریبا تمامی قسمتهايشان، شامل پوسته و سرسیلندر، از چدن ساخته میشدند. بههمیندلیل، مقاومت آنها دربرابر استهلاک و تنشهای فیزیکی ناشی از ضربههای محیط بسیار راضیکننده بود. وزن خالص HL230 به ۱,۲۰۰ کیلوگرم میرسید و بهدلیل نیاز مبرم ارتش آلمان، علاوهبر میباخ، دایملر و مرسدس بنز هم آن را تولید میکردند. در مدت ۶ سال از آغاز تا پایان جنگ جهانی دوم، بیش از ۹,۰۰۰ پیشرانه از این نوع تولید شد.
میباخ ازجمله برندهای مهم در صنایع نظامی آلمان نازی بود و طبیعتا پس از شکست این دولت در جنگ جهانی دوم، با زیان اقتصادی مواجه شد. مدل JW۶۱ عملا آخرین خودرو کلاسیک میباخ محسوب میشود که سال ۱۹۴۵ تولید شد. بعد از پایان جنگ در همین سال، هیچ خودرویی با برند میباخ تولید نشد و کارخانههای مرتبط با این شرکت، حدود ۲۰ سال تعدیل بودند.مرسدس بنز 450SEL ساخت ۱۹۷۲ سری میباخ
در سال ۱۹۶۰، مرسدس بنز سهام میباخ را از مالکان آن، خصوصا کارل میباخ، فرزند بنیانگذار شرکت خرید. پیش از این اقدام نیز میباخ با گروه صنعتی دایملر بنز همکاری میکرد؛ اما پس از فروش سهام، عملا تمام فعالیتهای برند میباخ بهعنوان نامی تجاری متوقف شد. تا اواخر قرن بیستم، تنها محصولاتی که نام میباخ داشتند، نسخههای ارتقایافته و آپشنال از مرسدس بنزهای 280 S کد W108 مدل ۱۹۶۹ و 450SEL کد W116 مدل ۱۹۷۲ بودند.
پیش از آنکه مرسدس بنز خودروهای سوپرلوکس را با برند میباخ تولید کند، نام این شرکت قدیمی بهدلیل ۵۰ سال فعالیتنداشتن از ذهنها فراموش شده بود. بهعقیدهی کارشناسان، مرسدس بنز در پاسخ به بیامو که خودروسازی رولزرویس را دراختیار داشت، میباخهای مدرن را عرضه کرد. شاید اگر اقدام بیامو در خرید سهام رولزرویس اتفاق نمیافتاد، برند میباخ در کتابهای تاریخی باقی میماند. در مناقصهی خرید سهام رولزرویس و بنتلی در سال ۱۹۹۸، مرسدس بنز نیز شرکت کرده بود؛ اما درنهایت، نتوانست مالک این برندهای انگلیسی شود و ناباورانه رقابت را به بیامو و فولکسواگن واگزار کرد.
رونمایی مدلی مفهومی بهنام میباخ در نمایشگاه خودرو توکیو ۱۹۹۷ با طراحی خلاقانه در بدنه و رنگهای قرمز و سیاه جذابیت زیادی داشت؛ اما بهدلیل استفادهنشدن از لوگوِ میباخ روی کاپوت بهعنوان نشانهای از بازگشت این برند قدیمی، جدی گرفته نشد. حدود پنج سال بعد، یعنی در سال ۲۰۰۲، اولین خودرو مدرن میباخ تولید شد. این محصول در دو نسخه با کدهای ۵۷ و ۶۲ رونمایی شد؛ درحالیکه طراحیاش مشابه مدل مفهومی ۱۹۹۷ بود.
دلیل نامگذاری محصولات میباخ با اعداد 57 و 62، اشاره به طول نسبتا زیاد آنها برحسب دسیمتر بود که نقریبا معادل ۵.۷ متر و ۶.۲ متر (۶,۱۶۵ میلیمتر طول میباخ 62 و ۵,۷۲۸ میلیمتر طول میباخ 57) محاسبه میشد. این خودروها براساس پلتفرم نسل چهارم مرسدس بنز کلاس S کد W220 طراحی شدند؛ اما از پیشرانهی ۱۲ سیلندر تویینتوربو ۵.۵ لیتری استفاده میکردند که در سال ۲۰۰۲، هنوز برای هیچکدام از محصولات برند مرسدسبنز استفاده نشده بود. این قوای محرک در ابتدا پیشرانهی اختصاصی میباخ نام گرفت؛ اما سال بعد روی S600 و CL600 نیز نصب شد. قدرت میباخ 57 و میباخ 62 به ۵۴۳ اسببخار میرسید؛ درحالیکه حداکثر گشتاور ۹۰۰ نیوتنمتر از ۲,۳۰۰ دوربردقیقه تولید میکرد.
سال ۲۰۰۲، میباخ 57 و میباخ 62 میتوانستند در ۵ ثانیه به سرعت ۱۰۰ کیلومتربرساعت برسند که برای خودروهای سوپرلوکس با وزن خالص بیش از ۲,۷۰۰ کیلوگرم درخورتوجه بود. گفتنی است نهایت سرعت این خودروها در نمونهی استاندارد به ۲۵۰ کیلومتربرساعت میرسید. افزونبراین، میباخ مدرن سرشار از امکانات رفاهی و لوازم لوکس بود. ناوبری ماهوارهای با فرمانپذیری صوتی، تهویهی مطبوع اتوماتیک چهارگانه، پرده و سانروف پانورامیک تمامبرقی، نمایشگر و پخشکنندهی DVD برای سرنشینان عقب همراهبا چنجر ۶ دیسک، تنظیمات الکتریکی صندلیها ۱۸ حالت در جلو و ۱۴ حالت در عقب، یخچال و جالیوانی گرمکننده، ازجمله امکانات استاندارد در تمامی مدلهای میباخ هستند.